Elke leider moet kunnen reframen

Terug naar Blog

Elke leider moet kunnen reframen

Rate this post

Dit artikel is geschreven door gastblogger: Frans Wilms. Hij is de schrijver van het Eboek: Leiderschapsdomeinen. Zie onder aan dit artikel om meer over leiderschapsdomeinen te lezen.

 

onderkennen, willen, kunnen en doen

Het is een opmerkelijk detail tijdens de Eurotop, waar de begroting tot en met 2020 vastgesteld werd. Na een nacht van onderhandelen krijgen de regeringsleiders om 10.00 uur even vrij om een powernap te houden. Natuurlijk kun je zoiets ook anders aankondigen. Ze kunnen even een dutje doen of even de ogen sluiten. Je voelt het al. Dat is toch een wereld van verschil. Powernap straalt letterlijk kracht uit. En die uitstraling past bij dat wat de regeringsleiders graag wensen.

Venster

Van een dutje een powernap maken is een vorm van reframen. Je kijkt vanuit een ander venster naar dat wat gebeurt. Je geeft het een andere betekenis. Het is een vaardigheid die elke leider keihard nodig heeft.

Opdrachten

Neem de autoritaire voetbaltrainer, waarvan het elftal zojuist heeft verloren. Op de vraag van de verslaggever of hij gefaald heeft, antwoordt hij dat de spelers zich niet aan zijn opdrachten hebben gehouden. Daarmee zegt hij subtiel dat het aan de spelers ligt en niet aan hem. Vervolgens moet hij snel weg, want: ‘ik moet nog een hartig woordje met de spelers spreken…’. Daarmee voorkomt hij tegelijkertijd dat de verslaggever op zijn manier gaat reframen en met de vraag komt: ‘Is uw gezag tanende, nu de spelers zich niet meer aan uw opdrachten houden’.

Aftreden en optreden

In het strijdende leiderschapsdomein is reframen vooral aan de orde, wanneer iets niet aan de verwachtingen voldoet. Een blunder wordt dan een misverstand en een probleem een uitdaging. Klassiek is ook de reactie op ‘gaat u nu aftreden?’. De leider komt vanuit de verdediging in de aanval met ‘integendeel, ik ga juist nu optreden…’.

I have a dream
Martin Luther King

heeft met zijn I-have-a-dream-speech een voorbeeld van reframen gegeven, dat tot de verbeelding blijft spreken. Zijn kritiek op de achterstelling van zwarte inwoners van de Verenigde Staten vertaalt hij tot een diep gevoeld verlangen. Dat is een echte kernkwaliteit van een verbindend leider: van kritiek een verlangen maken. Net zoals de verbindende leider verschil van mening niet als een probleem zal benoemen, maar zal wijzen op welk een kracht ieders toegevoegde waarde heeft.

Geweldloze communicatie

Tot slot, ook in het presentieleiderschapsdomein is het reframen vanzelfsprekend. Sterker nog. Strikt genomen is de hele methode van geweldloze communicatie, die feilloos in dit domein past, één en al reframing. Van een situatie die zich voordoet probeer je immers de feiten te benoemen, je geeft je gevoel, vertelt wat je behoefte is en welk verzoek je aan de ander hebt. Zo gebruik je als het ware vier frames is, waarmee je betekenis geeft.

Fasen in je leven

Reframen hoort dus gewoon bij leiderschap. Of het een spelletje is, een vaardigheid of dat het gewoon bij je persoonlijkheid hoort, bepaal je als leider zelf. Mogelijk hangt het ook samen met fasen in je leven. In de jaren negentig was ik voorzitter van het CDA-Limburg. Het was voor mij vanzelfsprekend, dat ik in mijn toespraken de aanval inzette op de gevoelde dominantie van de Randstad in het bestuur van ons land en op de invloed van Amerika op ons denken en doen. Het strijdende domein was voor mij een onderdeel van mijn persoonlijkheid. Ik zag het als mijn intrinsieke opdracht om ten strijde te trekken. Dat strijdende domein hoorde bij mij.
Zo anders voel ik me nu al jaren helemaal thuis in het verbindende domein. Ik zie vaak als vanzelfsprekend de nuance, de verschillende kanten (frames) aan een kwestie. Het gaat vrijwel als vanzelf om die te onderkennen en te benoemen. En lukt dat even niet, dan kan ik toch vrij gemakkelijk weer in het domein terugkeren.

Als vanzelfsprekend kunnen en doen

Tegelijkertijd sta ik bij het domein van presentie nog maar aan het begin. De methode van geweldloze communicatie begrijp ik en wil ik ook graag vanuit mijn hart inzetten. Maar dat gaat nog niet vloeiend en vanzelfsprekend. Daarmee is het ook nog geen onderdeel van mijn persoonlijkheid. Ik ben toch vooral nog vaardigheden aan het oefenen. Wil het een onderdeel zijn van mijn persoonlijkheid dan moet ik het niet alleen onderkennen en willen, maar ook als vanzelfsprekend kunnen en doen…
‘Onderken je het?’, ‘Wil je het?’, ‘Kun je het?’ en ‘Doe je het?’, dat zijn dan ook de vragen waarmee je zelf je positie in elk leiderschapsdomein kunt bepalen…

Frans Wilms is auteur van het e-book leiderschapsdomeinen. Zie ook www.leiderschapsdomeinen.nl en www.facebook.com/leiderschapsdomeinen

Deel dit bericht

Terug naar Blog