De Vuca wereld en leiderschap

Terug naar Blog

De Vuca wereld en leiderschap

5/5 - (1 stemmen)

Al lange tijd zie ik dat de wereld complexer aan het worden is. De uitbraak van het coronavirus is hier een prima voorbeeld van. Deze complexe wereld heeft inmiddels een naam. Men noemt dit ook wel de VUCA-world. Dit is een wereld die gekenmerkt wordt door een snel veranderende, onzekere, complexe en vage wereld. Laten we eerst eens naar deze begrippen kijken om dan vervolgens de vraag te beantwoorden wat dit betekent voor leiderschapsontwikkeling.

VUCA

VUCA staat voor volatile, uncertain, complex, ambigious.

  • Volatile=alles beweegt snel. Volatile staat voor beweeglijk, snel en veranderlijk. Alles om ons heen verandert sneller dan we gewend zijn: zoals bijvoorbeeld het politieke landschap of het coronavirus. Problemen zijn onverwachts.
  • Uncertain=niemand weet hoe de toekomst er uitziet. Uncertain staat voor onzekerheid. De snelle verandering zorgt voor onzekerheid. We zijn onzeker over de toekomst, een planning voor meer dan 3 jaar maken is eigenlijk onmogelijk. Langetermijndenken en plannen is een utopie. Je kunt de toekomst veel minder voorspellen. Je kunt niet meer voorspellen wat de uitkomst van je acties zullen zijn.
  • Complex=veelvouden van krachten. Er zijn veel krachten die een invloed hebben op de prestaties. We moeten met meer en meer factoren rekening houden.
  • Ambigious=de wazigheid van de realiteit. Een ambigue situatie is een situatie waarin minimale informatie bekend is, voor zowel als je de situatie beschrijft en als je de uitkomsten beschrijft.

Persoonlijk denk ik dat VUCA voor veel mensen de reden is dat ze vooral door de waan van de dag geleid worden.

Wat betekent dit voor het brein?

Analyse en nadenken waren de parameters voor de managers. Vanuit het brein geredeneerd, waren we vooral met ons linkerhersenhelft bezig. Maar deze aanpak werkt in de VUCA-world onvoldoende. We redden het niet alleen maar met analyse. We hebben meer nodig. Het continu analyseren van vraagstukken brengt nog een ander gevaar naar boven. Als ons linkerhersenhelft het even niet meer weet, kunnen we gemakkelijk in angst komen. Dan zullen overlevingsreflexen van het brein het over kunnen nemen. Het is dus belangrijk om naast ons analytische kant ook onze interne kracht te ontwikkelen.

Wat betekent dit voor het leiderschap?

Leidinggeven in deze complexe wereld is niet eenvoudig. Veel leiderschapsfilosofieën zijn modellen. En deze modellen zijn niet zo bruikbaar in deze complexe wereld. Veel ontwikkelingsprogramma’s zijn gebaseerd op het implementeren van een leiderschapsmodel. Op deze manier met leiderschapsontwikkeling bezig zijn, lukt niet meer. Zo schrijft McKinsey, dat dit komt, omdat de context onvoldoende wordt meegenomen, en daarnaast houden veel leiderschapsfilosofieën geen rekening met het veranderen van de mindset. En zoals Einstein al aan gaf: “Problems cannot be solved with the same mindset that created them.”

Wat te doen?

In de wereld van VUCA gebeurt er gewoon te veel. Je kunt dat niet controleren. Daarom hebben we meer een manier van leiderschap nodig die minder een model is. Het moet een aanpak zijn die je leert om adequaat met deze veranderende wereld om te gaan. Het gaat onder andere over een verandering van de mindset, verandering is de stabiele factor.

  • Leid jezelf. Laat je niet leiden, maar leid jezelf door je brein te managen. VUCA kan je makkelijk onzeker maken. Je hebt weinig houvast. Je brein zou automatisch kunnen reageren op deze onzekere wereld. Maar door te werken met je brein ga je inzien dat er wel een stabiele factor is, en dat ben jezelf. Jij hebt elk moment een keuze.
  • Weet goed waar jij voor staat. Ken je waarden. De VUCA-wereld kan makkelijk zorgen dat je je te veel laat leiden. Echter zolang jij weet wat jij voor staat, weet wat jij gaat doen.
  • Heb een zeer helder gedeelde richting. Een heldere richting is belangrijker dan een scherp doel. Helder: er mag geen onduidelijkheid over bestaan. Gedeeld: iedereen dient de richting te kennen en te begrijpen. De richting geeft inzicht en houvast waar je met zijn allen uit willen komen. Maar geeft ook flexibiliteit.
  • Geef leiding vanuit samenwerking. Ga er niet vanuit dat een persoon het allemaal weet, maar zorg ervoor dat ieder zijn expertise in kan brengen. Hiervoor is een feedback loop onontbeerlijk.
  • Leer om te gaan met onzekerheid. Je dient in deze tijd besluiten te nemen, terwijl je niet alle informatie voor handen hebt. Daar heb je moed voor nodig.

Tot slot

Vanwege het Coronavirus ervaren we allen hoe complex de wereld aan het worden is. Daar hoort een leiderschap bij die vooral zorgt dat we in onze eigen kracht blijven. Dit leiderschap moet niet gebaseerd zijn op een model, maar op een manier die ons eigen kracht en wijsheid faciliteert. De brain&mind aanpak faciliteert kracht en wijsheid.


Slide

Donderdag 28 oktober 2021 van 16.00 tot 16.45

Gratis Webinar

Succesvol hybride werken


Deel dit bericht

Terug naar Blog