5 (100%) 1 vote[s]

Gisteren had ik een evaluatiegesprek van een leiderschapstraining, en de klant gaf aan dat juist de metafoor als instrument haar enorm geholpen had. Bij de start van het traject, heb ik gevraagd om een beeld te beschrijven van haar huidige situatie. Zij heeft dit onder andere ook moeten beschrijven met gebruik van een metafoor. Vervolgens heb ik haar gevraagd wat het resultaat van de coaching moest zijn. Ook dit moest zij in een metafoor weergeven.

Zij vertelde dat zij dat in een cocon zat, niet ongelukkig, redelijk tevreden, maar ze had behoefte om uit de cocon te stappen. En dan voornamelijk als vlinder ervaringen op te doen. Hier even kijken en daar even kijken. De omschrijving in metaforen bleek haar te helpen in het verkrijgen van inzicht in haar situatie en de veranderingen.

Wat is een metafoor?

Een metafoor is beeldspraak met twee of meer ongelijke betekenissen die niets met elkaar te maken hebben. Voorbeeld: de manager gaat als een olifant door de porseleinkast. Olifant en porseleinkast hebben niets met elkaar te maken maar het kan je een goede voorstelling geven van het gevoel en de ervaring.
Nog een voorbeeld: de paarse krokodil. Een krokodil en paars, zo op het eerste gezicht heeft het geen betekenis. De paarse krokodil komt van een reclame spotje. Het begrip paarse krokodil is uitgegroeid tot een metafoor van overdreven en klantonvriendelijke bureaucratie.

De kracht van de metafoor

De kracht van een metafoor ligt in het feit dat metaforen een beroep doen op ons creatieve vermogen. Ze kunnen het bestaande denkpatroon goed doorbreken. Veelal is onze zienswijze behoorlijk belemmerend en geconditioneerd. Wij denken dat de wereld op een bepaalde manier georganiseerd is. Een metafoor kan je helpen om op een ander manier er naar te kijken. Om inzicht te krijgen op een ander manier dan je normaal gewend bent. Met het gebruik van metaforen krijgen wij inzicht dat meer van het hart komt dan van het hoofd.
Een andere kracht van het gebruik van metaforen heeft te maken met de beperkte mogelijkheden van de directe taal. Het is niet altijd eenvoudig om uit te leggen hoe je je voelt of wat je ervaring is. Een metafoor is een mooi hulpmiddel om extra betekenis toe te voegen aan de taal. Veel citaten maken gebruik van de kracht van metaforen. Zoals: “Als iemand niet weet naar welke haven hij vaart, dan heeft hij nooit een gunstige wind.”
Tot slot ligt een belangrijke kracht bij het feit dat we meerdere plekken van onze hersenen gebruiken. In plaats van alleen onze frontale kwab gebruiken, gebruiken wij ook de delen die zintuiglijke zaken waarnemen. Uit nieuw hersenonderzoek blijkt dat een gebied van de hersenen dat belangrijk is voor het zintuiglijk waarnemen van aanraking, de pariëtale operculum, ook wordt geactiveerd wanneer iemand luistert naar een zin met een metafoor.

Toepassen  van metaforen

Hoe kun je metaforen toepassen in je persoonlijke groei? Zoals eerder gezegd, metaforen genereren inzicht. De toepassing van metaforen ligt mijn inziens vooral in het creëren van inzicht. Inzicht in het heden en in inzicht in de toekomst. Bij jezelf of inzicht in een ander.

Inzicht in de gewenste ontwikkeling

In het eerder genoemde voorbeeld bleek de functie van de metafoor vooral te zitten in inzicht krijgen in de beoogde ontwikkeling. Inzicht in de huidige situatie en inzicht in de verlangde situatie.
Ik heb onlangs de kracht van de metafoor ook weer ervaren.Ik ben bezig een bedrijf op te bouwen. De missie van mijn bedrijf is het meer uit de mens te halen door het leiderschap in bedrijven te verbeteren. Hierdoor ervaren mensen meer geluk en bedrijven boeken betere resultaten.
Al een aantal maanden bemerkte ik een onbestemd gevoel. Het was niet continu aanwezig, maar het stak regelmatig de kop op. Ik heb toen gekeken welke metafoor het beste bij dit gevoel paste.
De metafoor die deze situatie het beste weergaf is de individuele topsporter die hard aan het trainen is om voortreffelijke prestatie te leveren en levert. Ik ben veel meer een groepsmens. Dat verklaarde deels het onbestemde gevoel. En dat gaf ook mijn streef metafoor weer: is trainer van een teamsport die hard aan het trainen is om met zijn team formidabele prestatie te leveren en levert.

Inzicht krijgen in situaties

Je kunt eenvoudig inzicht in situaties krijgen door metaforen te gebruiken. Probeer een metafoor te vinden die de huidige situatie beschrijft.

Voorbeeld: elke keer als ik uit een bepaalde vergadering kwam voelde ik mij erg leeg. Ik verloor erg veel energie. Ik weet van mijzelf dat als ik deel moet nemen aan een vergadering die niet een duidelijk doel heeft, of waarvan het niet duidelijk is wat de rol van de leden is, verlies ik energie. Vaak vergeleek ik deze situatie met een kippenhok. Iedereen spreekt zonder naar de ander te luisteren en zonder doel. De vergadering houden is dan vaak het doel.
Ik hou van vergaderingen waarvan het duidelijk is waarom ze bestaan en met een voorzitter die de vergadering goed leidt. Mijn metafoor voor een efficiënte vergadering is het orkest. Een grote groep mensen gezamenlijk die allen weten welke rol ze hebben en die gezamenlijk een doel realiseren, een prachtig concert. Met een dirigent die het orkest leidt.

Misschien heb jij onlangs een mooie metafoor gehoord of gebruikt. Ik zou het erg op prijs stellen als je deze deelt.

Loading...